Vì sao giới trẻ ưa dùng bạo lực?
11:13' 2/7/2009
Thời gian gần đây xảy ra nhiều vụ đánh nhau, ẩu đả, giết người mà thủ phạm tuổi còn rất trẻ. Điều này gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng thích sử dụng bạo lực trong lứa tuổi thanh thiếu niên Nếu như trước đây, thanh thiếu niên phạm tội chỉ là tội trộm cắp vặt, gây rối, đánh nhau, thì gần đây, lứa tuổi này phạm tội có chiều hướng nguy hiểm hơn, như: đánh nhau có vũ khí, hình thành băng cướp, trộm cắp tài sản lớn, cướp của, thậm chí hiếp dâm, giết người, mua bán, sử dụng chất ma túy.
Game có nội dung bạo lực là một trong những tác nhân dẫn đến xu hướng bạo lực ở trẻ em


Mới đây, công an quận Thủ Đức, TP HCM đã bắt giữ đối tượng Nguyễn Thanh Lâm, 22 tuổi, chém trọng thương một người chở xe ôm. Nguyên nhân chỉ vì trước đó, Lâm thuê người lái xe ôm chở về ngã ba Gò Công với giá 15 nghìn đồng, vì đường xa, người xe ôm không chịu giá đó. Thế là Lâm lẳng lặng bỏ đi, lúc sau quay lại cùng hai thanh niên nữa dùng kiếm đâm tới tấp người lái xe ôm. May mà mọi người can thiệp, kịp thời đưa nạn nhân đi cấp cứu. Hôm 16/5 vừa qua, công an TP Hà Nội cũng bắt giữ thủ phạm vụ giết người trên phố Hoàng Minh Giám, là Phạm Đức Hùng, 21 tuổi. Sau khi va chạm giao thông với anh Dương Bằng Giang, tên Hùng gọi bạn mang dao đến đâm đối thủ đến chết rồi bỏ về Ninh Bình…

Chưa bao giờ xã hội phải chứng kiến cảnh giới trẻ có thói hung hăng, côn đồ như hiện nay. Đôi khi chỉ vì ánh mắt, nụ cười, lời nói nhìn thấy ghét, hay chỉ một va chạm nhỏ, người khác nói điều gì đó chạm đến lòng tự ái một chút là họ nổi nóng, chẳng biết phải trái ra sao, sẵn sàng lao vào đánh đấm, thậm chí giết người. Trong suy nghĩ của những thanh thiếu niên này, quả đấm, dao kiếm chính là công lý, là lẽ phải, có quyền phán quyết đúng sai chứ không phải pháp luật hay đạo đức xã hội. Điều này khiến nhiều người thấy bất bình cũng không dám lên tiếng vì sợ “chẳng phải đầu cũng phải tai”.

Những vụ án xảy ra mà thủ phạm đang ở độ tuổi thanh thiếu niên không chỉ gây nên nỗi đau cho người thân, gia đình người bị hại, của người thân các bị cáo mà còn là vấn đề nhức nhối của xã hội.

3 lý giải cho việc thích dùng bạo lực
Nhiều bạn trẻ sống ở TP HCM, trên diễn đàn trực tuyến, đã đưa ra ba lý do lý giải cho tình trạng thanh thiếu niên thích dùng bạo lực. Thứ nhất, về giáo dục, chúng em phải học quá nặng về lý thuyết. Phải học nhiều khiến chúng em không có thời gian để giải trí, gây tress nên phải tìm các hình thức để giải tỏa áp lực như: đua xe, chích ma túy, hoặc đi lắc. Thứ hai, quá trình đô thị hóa làm cho diện tích đất ngày càng bị thu hẹp. Trước đây, chúng em dễ dàng tìm được mảnh đất trống để chơi thể thao như: đá bóng, đá cầu nhưng nay muốn có chỗ chơi thể thao cũng khó. Thứ ba, là sự xâm nhập của văn hóa nước ngoài, nhất là phim ảnh bạo lực lan tràn. Những anh hùng trên phim ảnh hay giải quyết vấn đề bằng bạo lực, khiến chúng em cũng thích làm theo.

Cần thay đổi cách giáo dục con cái

Theo TS. Tâm lý Huỳnh Văn Sơn, Giảng viên ĐH Sư phạm TP HCM: Để hạn chế tình trạng bạo lực học đường như hiện nay, chúng ta cần dạy cho các em cách làm người, biết kiềm chế cảm xúc bột phát nhất thời. Phải tạo ra môi trường học đường thân thiện, hòa đồng, từ đó giúp các em sống và học tốt hơn. Nhà trường đóng vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục và định hướng cho các em. Tuy nhiên, không thể đổ hết trách nhiệm cho nhà trường vì sẽ rất khó để nhà trường và giáo viên chủ nhiệm kiểm soát hết được tất cả các em học sinh. Chính các bậc phụ huynh phải là người đi tiên phong trong việc thay đổi cách giáo dục con cái.

Cần hiểu những biến đổi giá trị sống của thanh thiếu niên hiện nay

TS. Tâm lý Đinh Phương Duy, Hội Tâm lý Giáo dục TP HCM cho rằng: “Cần có một công trình nghiên cứu cụ thể về những biến đổi giá trị sống của thanh thiếu niên ngày nay. Các em cần gì, muốn gì, để chúng ta có thể thoả mãn, cũng như giúp cho các bậc phụ huynh có thể thấu hiểu hết tâm tư tình cảm của các em. Lâu nay, chúng ta dạy đạo đức dựa trên tâm sinh lý lứa tuổi của thanh thiếu niên cách đây 20 năm, bây giờ các em đã nghĩ khác nhiều lắm rồi. Do đó, cần phải có một sự đổi mới, chỉ có đổi mới về nhận thức và quan điểm giáo dục thì mới ngăn chặn được những tư tưởng “nổi loạn” muốn khẳng định mình một cách không đúng nơi các em”.

Chuyên gia tâm lý, TS. Nguyễn Kim  Quý, Giảng viên ĐH Sư phạm Hà Nội: Trước khi trách giới trẻ, người lớn phải xem xét mình

PV: Thưa tiến sĩ, những nghiên cứu gần đây của bà cho thấy xu hướng tâm lý và hành động của giới trẻ hiện nay diễn biến như thế nào?

TS. Nguyễn Kim  Quý: Giới trẻ hiện có mấy xu hướng đáng báo động: Thứ nhất, xu hướng bạo lực ngày một gia tăng, không chỉ ở các em trai mà cả ở các em gái; Thứ hai, thích lối sống khác lạ, đặc biệt là thế hệ 9X.

PV: Trong thời gian gần đây, tình trạng bạo lực ngày càng gia tăng, đa số đối tượng phạm tội dưới 25 tuổi. Theo tiến sĩ thì có phải tội phạm đang ngày càng trẻ hóa?

TS. Nguyễn Kim  Quý: Tình trạng tội phạm ngày càng trẻ hóa là cảnh báo chung của thế giới, và Việt Nam không phải ngoại lệ. Đây cũng là điều đáng báo động.

PV: Thưa tiến sĩ, vì sao tình hình tội phạm diễn ra theo xu hướng ngày càng trẻ hóa?

TS. Nguyễn Kim  Quý: Có nhiều nguyên nhân: Thứ nhất, do ở độ tuổi vị thành niên, độ tuổi mà các em đang muốn khẳng định mình là ai? Có vị trí nào trong xã hội? Những em học giỏi thì tìm cách khẳng mình bằng học tập, những em có lực học không tốt thì khẳng định mình bằng sự khác người. Thực tế, nhiều em tham gia băng nhóm tội phạm không phải do gia đình khó khăn mà muốn thể hiện sự khác người. Thứ hai, khi chúng ta mở cửa giao lưu quốc tế, luồng văn hóa nước ngoài tràn vào Việt Nam mà mình không kiểm soát hết được, nhất là trong thời buổi Internet thịnh hành như hiện nay, giới trẻ qua “chat” cũng có thể thành lập được băng nhóm tội phạm. Thứ ba, do giới trẻ xem nhiều phim bạo lực, truyện ngoài luồng, qua sự thể hiện của các nhân vật chính trong phim, các em nhận thấy, bạo lực là cái có thể thể hiện được mình nên các em học theo. Thứ tư, do cha mẹ quá bận rộn với công việc, thời gian dành cho con cái ít, chỉ quan tâm đến việc cung cấp vật chất cho con cái, đời sống tinh thần của con thì bỏ ngỏ. Nếu từ nhỏ, cha mẹ không uốn nắn cho con thành nếp, đến lứa tuổi vị thành niên, chúng dễ bị chi phối bởi bạn bè, thích làm theo bạn, đến lúc đó cha mẹ mới tìm cách ngăn cản con thì dù quyết liệt cũng rất khó. Thứ năm, trong trường học hiện nay cũng có tình trạng giáo viên bạo hành học sinh bằng tinh thần như: trù dập, chửi mắng, dọa nạt, thậm chí cả đánh đập và quấy rối tình dục.

PV: Theo tiến sĩ, chúng ta cần làm gì để cải thiện tình trạng này?

TS. Nguyễn Kim  Quý: Lứa tuổi thanh thiếu niên là lứa tuổi đang tràn đầy sức lực, năng lượng tinh thần của chúng rất lớn, nếu không hướng chúng vào những hoạt động xã hội có ích, chúng sẽ tìm cách tiêu hao vào các trò ăn chơi đua đòi: đua xe máy, hút ma túy, sử dụng thuốc lắc, trấn lột, cướp bóc…

Bên cạnh đó, đất nước chúng ta đang trong giai đoạn chuyển đổi, từ một nước nông nghiệp lạc hậu, bây giờ đang trong quá trình hội nhập, sẽ xảy ra một giai đoạn khủng hoảng. Khủng hoảng của toàn xã hội sẽ chi phối tới khủng hoảng của lứa tuổi thanh thiếu niên. Việc nữa là cha mẹ không uốn nắn con từ nhỏ, không giáo dục truyền thống cho con, hướng con đến những điều tốt. Đang có một hiện tượng là cha mẹ ngày trước quá khổ, bây giờ thấy mình có điều kiện vật chất nên tìm cách bù đắp cho con, sẵn sàng đáp ứng đòi hỏi của con, tạo cho con tính ích kỷ, coi mình là trung tâm. Chúng vẫn giữ cái tính ấy đến lứa tuổi vị thành niên, vẫn muốn mọi người phải phục vụ mình, nếu không được thỏa mãn sẽ tìm cách phá phách. Lớp trẻ rất năng động, sáng tạo, nhanh nhạy, nếu hướng chúng đi đúng đường thì chúng sẽ đi tốt. Vậy nên, trước khi trách giới trẻ, người lớn phải xem xét mình.

PV: Tiến sĩ có lời khuyên nào để giúp các bạn trẻ có định hướng sống tốt?

TS. Nguyễn Kim  Quý: Thứ nhất, các bạn hãy tập trung vào học tập để có tương lai tốt đẹp. Thứ hai, hãy tham gia vào các hoạt động xã hội có ích như: thanh niên tình nguyện, học sinh tình nguyện, các hoạt động của đoàn thanh niên. Thứ ba, thực hiện mong muốn của cha ông là xây dựng đất nước ngày càng phát triển. Nếu nhìn thấy bạn bè mình có biểu hiện sai lệch, hãy lên tiếng và giúp đỡ các bạn. Về phía bậc phụ huynh, cha mẹ phải là người bạn của con cái, xác định việc giáo dục con là việc chính của cha mẹ./.

Công Hân, Chu Hải Quân
Nguồn: Báo TNVN

Các tin tiếp
Các tin trước
Giận cá chém thớt    (30/5/2009)